Farba kazeinowa – zalety, wady, właściwości i zastosowanie

Do czego służy farba kazeinowa?

Farba kazeinowa to rodzaj farby, w której składnikiem wiążącym jest kazeina, czyli białko wyodrębnione z mleka ssaków, które w połączeniu z pigmentami i wapnem tworzy niezwykle trwały i ekologiczny środek wiążący. Farba ta zalicza się do kategorii farb kredowych, które charakteryzują się matowym, delikatnie chropowatym wykończeniem, które nadaje malowanym powierzchniom subtelny, elegancki charakter. Dobrej jakości farby kazeinowe zawierają co najmniej 35% kredy w swoim składzie, co bezpośrednio przekłada się na ich bardzo dużą trwałość oraz wysoki poziom krycia. Nic więc dziwnego, że w ostatnich latach przeżywają prawdziwy renesans, szczególnie że przy ich użyciu można w prosty i szybki sposób zmienić kolor ścian lub mebli z przeróżnych tworzyw. Jakie są zatem dokładniej ich zalety i wady? Jak konkretniej zrobić farbę kazeinową i jak jej używać? Tego dowiecie się z dzisiejszego artykułu! Zapraszamy do lektury!

W tym artykule znajdziesz:
1. Co to jest farba kazeinowa?
2. Jaką formę ma farba kazeinowa?
3. Do czego jest farba kazeinowa?
4. Jakie są największe zalety farby kazeinowej?
5. Jakie są największe wady farby kazeinowej?
6. Jak używać farby kazeinowej?
7. Gdzie sprawdzi się farba kazeinowa?
8. Czym zabezpieczyć farbę kazeinową?

Farba kazeinowa to rodzaj farby, która jest zaliczana do farb kredowych, które znane są z matowego, chropowatego wykończenia. Ich składnikiem wiążącym jest kazeina, czyli białko wyodrębnione z mleka ssaków, które łączy się z pigmentami oraz substancją alkaliczną, w tym głównie wapnem, w wyniku czego powstaje niezwykle trwały, ekologiczny środek wiążący. Dzięki temu farba kazeinowa po wyschnięciu tworzy twardą, matową i odporną na uszkodzenia powłokę. I tutaj dobrej jakości farby z tej kategorii zawierają minimum 35% kredy w swoim składzie, co bezpośrednio przekłada się na ich bardzo dużą trwałość oraz wysoki poziom krycia. Do tego trzeba dodać, że farba kazeinowa ze względu na swój naturalny skład, który pozbawiony jest syntetycznych żywic, rozpuszczalników oraz lotnych związków organicznych, jest w pełni bezpiecznym dla środowiska preparatem. To właśnie dlatego w ostatnich latach stale zyskują na popularności, szczególnie że taki produkt można wykorzystać zarówno do malowania ścian, jak i mebli, ponieważ w obu tych przypadkach umożliwia uzyskanie równomiernej powłoki o stylowym wykończeniu. Biorąc więc pod uwagę, że farba kazeinowa nadaje powierzchni elegancką, matową powłokę, to będzie doskonałym wyborem do wnętrz utrzymanych w stylu klasycznym, skandynawskim, rustykalnym oraz industrialnym. Dodatkowo, można ją wykorzystać również do szybkiej i niskobudżetowej metamorfozy mebli, przykładowo do odnowienia krzeseł, stołu lub regału. Wszystko dlatego, że przed nałożeniem farby kazeinowej nie trzeba zdzierać z powierzchni mebla starej warstwy farby.

Farba kazeinowa dostępna jest w dwóch podstawowych postaciach: jako gotowy produkt do bezpośredniego użycia lub w formie proszku, który wymaga wymieszania z wodą. W obu tych przypadkach wysokiej jakości farby z tej kategorii powinny zawierać co najmniej 35% kredy, ponieważ im jej więcej, tym lepsze efekty malowania. I tutaj w przypadku farby kazeinowej w proszku należy wymieszać ją z wodą w proporcjach 1:1, czyli z 10 kilogramów farby w proszku uzyskuje się około 20 litrów gotowej farby. Wówczas całość trzeba mieszać tak długo, aż znikną grudki, a następnie pozostawić na 30-60 minut, tak aby farba nabrała odpowiedniej gęstości, bowiem powinna mieć konsystencję gęstej śmietany, którą łatwo nakładać wałkiem lub pędzlem. Największą zaletą takiej formy jest więc niska waga, dzięki której łatwiej ją transportować, ponieważ można uzyskać z niej dwukrotnie większą objętość. Do tego trzeba dodać, że farba kazeinowa w proszku ma również znacznie dłuższy okres przydatności do użycia. Trzeba jednak przy tym pamiętać, że uzyskany z niej roztwór ze względu na naturalny skład można przechowywać w lodówce jedynie przez kilka dni, w związku z czym zaleca się przygotowywanie farby w ilości potrzebnej do wykonania prac.

Farbę kazeinową najczęściej wykorzystuje się do malowania różnego rodzaju powierzchni z drewna. Mowa tutaj między innymi o drewnie surowym, bejcowanym, malowanym lub lakierowanym, a także o laminatach, okleinach oraz płytach wiórowych. To właśnie dlatego można wykorzystać do szybkiej, niskobudżetowej metamorfozy mebli lub elementów dekoracyjnych, takich jak odnowienie krzeseł, stołu, szafki czy toaletki. Dodatkowo, farby kazeinowej można użyć również do pomalowania innych materiałów, takich jak tynk, kamień, beton czy płyty gipsowo-kartonowe, szczególnie w pomieszczeniach o podwyższonej wilgotności, takich jak łazienka czy kuchnia, o ile zostanie odpowiednio zabezpieczona, ponieważ umożliwia stworzenie na nich paroprzepuszczalnej powłoki, która pozwoli ścianom oddychać, przez co zapobiegnie gromadzeniu się wilgoci, a tym samym pleśni. Trzeba jednak przy tym pamiętać, że każda z tych powierzchni wymaga odpowiedniego przygotowania przed malowaniem, które polega na jej oczyszczeniu, odtłuszczeniu i zmatowieniu. Niekiedy farba kazeinowa jest również wykorzystywana w sztuce, w tym przede wszystkim w malarstwie ściennym oraz dekoracjach architektonicznych, a także w malarstwie obrazów na drewnie oraz płótnie. Artyści cenią ją bowiem za głębię koloru, teksturę oraz możliwość uzyskiwania subtelnych przejść tonalnych pomiędzy barwami.

Do największych zalet farby kazeinowej zaliczamy:

• Farba kazeinowa szybko schnie – dzięki czemu nie trzeba się martwić o kilkudniowe wietrzenie czy zabezpieczanie świeżo pomalowanej powierzchni.
• Farba kazeinowa ma wiele kolorów – choć naturalnie jest biała, to wystarczy użyć odpowiedniego pigmentu, aby uzyskać jej dowolny odcień.
• Farba kazeinowa umożliwia dowolne wykończenie – można nakładać ją różnymi technikami, które dają efekt przecierania, zmatowienia, przenikania barw, celowych pęknięć, patynowania, postarzania i wielu innych!
• Farba kazeinowa jest łatwa w nakładaniu – wystarczy zmieszać ją z wodą lub kupić gotowy produkt, aby w prosty i szybki sposób pomalować daną powierzchnię.
• Farba kazeinowa przepuszcza parę wodną – jej struktura powoduje, że pomalowane nią drewno będzie służyło przez długie lata, ponieważ pozwala mu „oddychać”.
• Farba kazeinowa powstaje z naturalnych składników – wszystkie składniki w niej zawarte są pochodzenia naturalnego, a oprócz tego produkt ten nie zawiera środków konserwujących.
• Farba kazeinowa jest trwała i odporna – kazeina jest silnie wiążąca, dzięki czemu farba z jej zawartością jest odporna na ścieranie i rysy.

Do największych wad farby kazeinowej zaliczamy:

• Farba kazeinowa ma krótką datę przydatności po przygotowaniu – rozrobiona farba nadaje się do użycia tylko przez kilka dni, nawet w przypadku przechowywania jej w lodówce.
• Farba kazeinowa nie jest odporna na wodę – nie nadaje się do łazienek czy kuchni bez dodatkowego zabezpieczenia, ponieważ bezpośrednio padająca na nią woda może ją zmyć.
• Farba kazeinowa jest trudna w utrzymaniu czystości – matowa, lekko chropowata tekstura takiej farby utrudnia jej czyszczenie.
• Farba kazeinowa nie nadaje się do elastycznych powierzchni – po wyschnięciu farba kazeinowa staje się krucha, w związku z czym jest nieodpowiednim wyborem do powierzchni, które są narażone na działanie sił zewnętrznych.
• Farba kazeinowa nie nadaje się do elastycznych powierzchni – po wyschnięciu farba kazeinowa staje się krucha, w związku z czym jest nieodpowiednim wyborem do powierzchni, które są narażone na działanie sił zewnętrznych.
• Farba kazeinowa wymaga dokładnego przygotowania powierzchni – farbę kazeinową powinno się nakładać na odpowiednio oczyszczoną powierzchnię, a więc odtłuszczoną, oczyszczoną z pyłu i zmatowioną.
• Farba kazeinowa ma tendencję do pękania przy zbyt grubych warstwach – nie powinno się nakładać zbyt grubych warstw farby kazeinowej, ponieważ wówczas może pękać.

Aby farba kazeinowa spełniła swoje zadanie najpierw trzeba w odpowiedni sposób przygotować malowaną powierzchnię. Podstawą jest więc jej wysuszenie, lekkie zmatowienie, oczyszczenie z pyłu oraz odtłuszczenie benzyną ekstrakcyjną, ponieważ na nieprzygotowanej w ten sposób powłoce farba nie będzie się trzymała. Kolejnym krokiem jest zrobienie roztworu, o ile farba została zakupiona w proszku, dlatego że wówczas wymaga zmieszania z wodą. I tutaj farbę w tej formie należy zmieszać z wodą w stosunku 1:1, przy czym ilość dodawanej wody jest uzależniona od efektu, jaki chcemy otrzymać. Taki roztwór mieszamy do uzyskania odpowiedniej konsystencji, czyli gęstej śmietany, aż znikną grudki, a następnie pozostawiamy na 30-60 minut, tak aby można było ją łatwo nakładać wałkiem lub pędzlem. Gdy farba jest gotowa można przejść do jej nakładania na wybraną powierzchnię. Proces ten jest stosunkowo prosty i nie wymaga specjalistycznych umiejętności, jednak warto pamiętać, żeby nakładać cienkie warstwy, ponieważ farba kazeinowa ma tendencję do pękania, gdy nałoży się jej zbyt wiele. Po nałożeniu wystarczy pozostawić ją do wyschnięcia, co powinno zająć od 2 do 4 godzin. Na koniec można jeszcze zabezpieczyć ją przed czynnikami zewnętrznymi, szczególnie w przypadku pomieszczeń narażonych na wilgoć oraz intensywnie używanych mebli, do czego najlepiej wykorzystać lakier, olej lub wosk, które wzmocnią farbę i stworzą na niej powłokę, która uchroni ją przed zabrudzeniami i odpryskami.

Farby kazeinowe są cenione przede wszystkim ze względu za naturalny, bezpieczny dla zdrowia skład. Można więc używać ich między innymi do malowania dziecięcych zabawek oraz mebli do pokoju dla chłopca i mebli do pokoju dla dziewczynki. Przy ich użyciu z powodzeniem można również przywrócić do życia stare krzesła, stolik, taboret, ławeczkę czy półkę na książki, szczególnie że nie wymaga gruntowania i zdzierania starej warstwy farby. Należy jednak wiedzieć, że farba kredowa nie pokryje elementów pomalowanych wcześniej farbą klejową, olejną oraz lateksową, w związku z czym jej użyciem zaleca się wyszlifować mebel oraz odtłuścić go benzyną ekstrakcyjną. Dodatkowo, jej matowa, lekko chropowata struktura może być uciążliwa w czyszczeniu, dlatego meble mające kontakt z żywnością najlepiej zabezpieczyć w inny sposób. Nie bez znaczenia jest też fakt, że choć farba kazeinowa umożliwia stworzenie paroprzepuszczalnej powłoki, która oddycha, to nie jest odporna na bezpośrednie działanie wilgoci, w związku z czym nie powinna mieć kontaktu z wodą lub mokrymi przedmiotami.

Farba kazeinowa sama w sobie jest bardzo trwała, jednak w celu przedłużenia jej żywotności można ją zabezpieczyć przy użyciu wosku, oleju lub lakieru, przy czym wybór danej metody powinien zależeć od przeznaczenia i intensywności użytkowania malowanej powierzchni. Poniżej przedstawiamy więc każdy ze sposobów umożliwiających zabezpieczenie farby kazeinowej:

• Woskowanie – pokrycie farby kazeinowej woskiem sprawdzi się przede wszystkim przy powierzchniach narażonych na wilgoć oraz uszkodzenia mechaniczne, a także do utrzymania intensywności kolorów oraz zapobiegania powstawaniu plam.
• Lakierowanie – pokrycie farby kazeinowej lakierem pomaga zabezpieczyć ją przed działaniem wody, promieni UV i uszkodzeniami mechanicznymi, a także zwiększa trwałość farby oraz chroni ją przed blaknięciem.
• Olejowanie – pokrycie farby kazeinowej olejem zabezpieczy ją przed wilgocią i ścieraniem, a przy tym podkreśli jej kolor oraz pozwoli zachować jej naturalny, matowy wygląd.

I tutaj niezależnie od wybranego środka, zabezpieczenie należy przeprowadzać dopiero po całkowitym wyschnięciu farby kazeinowej, wykonując wcześniej próbę w mało widocznym miejscu, aby ocenić wpływ preparatu na kolor, teksturę i stopień matowości powłoki. W ten sposób można skutecznie ochronić farbę kazeinową przed działaniem czynników zewnętrznych, a przy tym ułatwić jej późniejsze czyszczenie, ponieważ warstwę wosku, oleju lub lakieru można przecierać wilgotną szmatką z delikatnym mydłem.