Jak powinno wyglądać odprowadzenie wody z rynien?

Jak odprowadzać wodę z rynien?

Prawidłowe odprowadzenie deszczówki z rynien to jeden z podstawowych elementów ochrony domu przed wilgocią. Nieumiejętne zagospodarowanie wody spływającej z dachu może bowiem prowadzić między innymi do powstawania na terenie posesji kałuż i błota, a nawet do podtopienia działki, zalania piwnicy, degradacji elewacji czy podmywania gruntu przy fundamentach! To właśnie dlatego tak ważny jest starannie zaprojektowany i wykonany system rynien, którego celem będzie z jednej strony zapanowanie nad cieknącą wodą, z drugiej zaś jej późniejsze wykorzystanie, zwłaszcza że istnieje wiele sposobów na funkcjonalną eksploatację zgromadzonej deszczówki. Dlaczego więc należy odprowadzać wodę deszczową z dachu i jak dokładniej powinno wyglądać odprowadzenie wody z rynien? Tego dowiecie się z dzisiejszego artykułu! Zapraszamy do lektury!

W tym artykule znajdziesz:
1. Dlaczego należy odprowadzać wodę deszczową z dachu?
2. Jakie są skutki nieprawidłowego odprowadzania wody z rynien?
3. Gdzie odprowadzić wodę opadową z rynien?
4. Jak odprowadzić deszczówkę z rynien do drenażu?
5. Jak odprowadzić wodę opadową do kanalizacji deszczowej?
6. Czemu warto gromadzić deszczówkę?
7. Do czego wykorzystać deszczówkę?
8. Jak zbierać deszczówkę odprowadzaną z rynien?
9. Jak odprowadzić wodę opadową z rynien do oczka wodnego lub stawu?

Podczas budowy domu ilość obowiązków jest tak duża, że mało który inwestor zaprząta sobie głowę problemem odprowadzania wody deszczowej. Wielu z nich decyduje się więc na minimalistyczne rozwiązanie, czyli wylewanie ściekającej wody tuż obok rynien. Niestety, takie działanie może nieść ze sobą wiele negatywnych skutków, poczynając od powstawania na terenie działki kałuż i błota, przez jej podtopienie, zalanie piwnicy i degradację elewacji, aż na podmywaniu gruntu przy fundamentach kończąc. To właśnie dlatego podstawą jest starannie zaprojektowany i wykonany system rynien, zwłaszcza że konieczność prawidłowego odprowadzania wody z rynny uregulowana jest prawnie! Przepisy wskazują bowiem, że właściciel działki nie może zmieniać stanu wody na gruncie oraz kierunku odpływu wody opadowej, jeżeli spływająca woda będzie generowała szkody dla sąsiednich działek, co szczegółowo opisuje ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku o Prawie Wodnym, a konkretniej umieszczony w niej artykuł 29. Do tego trzeba dodać, że wykonanie badań melioracyjnych leży w gestii właściciela danego gruntu, co określa artykuł 74 tej samej ustawy. Oznacza to zatem, w przypadku nieprawidłowej instalacji rynien, której wynikiem będzie kierowanie wód na tereny sąsiednich nieruchomości, właściciel może zostać pociągnięty do odpowiedzialności, dlatego należy cały system odpowiednio zaprojektować i zaplanować.

Nieprawidłowe odprowadzanie wody deszczowej z rynien może prowadzić do szeregu poważnych konsekwencji, które z czasem
mogą okazać się bardzo kosztowne. Nawet jeżeli spływająca woda nie zaszkodzi bowiem sąsiadom, to jej nadmiar może wyrządzać szkody na własnej posesji. Mowa tutaj przede wszystkim o powstawaniu kałuż i błota, podmywaniu fundamentów, zalaniu piwnicy czy uszkodzeniu elewacji. Do tego trzeba dodać, że taki proces w dłuższej perspektywie może prowadzić również do spękań muru, nierównomiernego osiadania domu oraz powstawania grzyba i pleśni na ścianach. Niewłaściwie odprowadzana woda może także podmywać grunt, na skutek czego może zniszczyć ogród, ścieżki, taras czy ogrodzenie. Dodatkowo zatory w rynnach i rurach spustowych mogą prowadzić do przelewania się deszczówki, co w skrajnych przypadkach może powodować nawet uszkodzenia okapów, podbitki lub elementów więźby dachowej. Wszystkie te zjawiska są konsekwencją pozornie drobnych zaniedbań, które w dłuższej perspektywie znacząco wpływają na trwałość i bezpieczeństwo domu. Jak więc widać, odprowadzanie wody w sposób nieprawidłowy może wiązać się z dużą ilością nieplanowanych wcześniej kosztów, dlatego tak ważny jest starannie zaprojektowany i wykonany system rynien, którego celem będzie z jednej strony zapanowanie nad cieknącą wodą, z drugiej zaś jej późniejsze wykorzystanie, szczególnie biorąc pod uwagę, że istnieje wiele sposobów na funkcjonalną eksploatację zgromadzonej deszczówki.

Jest wiele metod na skuteczne odprowadzenie deszczówki z rynien, którą później można zagospodarować w bardzo funkcjonalny sposób. Zaliczamy do nich przede wszystkim:

• odprowadzenie deszczówki do zbiorników na wodę – pierwszym sposobem jest przekierowanie spływającej z dachu wody opadowej prosto do przygotowanych zbiorników na deszczówkę, którą później można zagospodarować,
• odprowadzenie deszczówki do zbiornika retencyjnego – bardzo ekologiczną, ale niestety kosztowną metodą jest też stworzenie na działce zbiornika retencyjnego w postaci dekoracyjnego oczka wodnego czy niewielkiego stawu, do którego zbierana będzie deszczówka,
• odprowadzenie deszczówki do gruntu – zawsze można też odprowadzić wodę z dachu do gruntu, ale w tym wypadku trzeba rozprowadzić ją po jak największym terenie, najlepiej wykorzystując do tego systemy rozsączania, które opierają się na podziurkowanych rurach, tak by nie zgromadziła się ona w jednym miejscu,
• odprowadzenie deszczówki do kanalizacji deszczowej – kolejnym sposobem jest przekierowanie spływającej z budynku wody do kanalizacji deszczowej, o ile w danym miejscu istnieje taka infrastruktura,
• odprowadzenie deszczówki do oczyszczalni ścieków lub szamba – alternatywą dla tych metod jest jeszcze odprowadzenie wody spływającej z dachu do przydomowej oczyszczalni ścieków lub szamba, jednak jest to najmniej korzystne pod kątem finansowym rozwiązanie.

W każdym z tych przypadków podstawą będzie zaplanowanie systemu rynnowego taki sposób, aby spływająca z dachu woda nie niosła negatywnych skutków dla nieruchomości, a przy tym żeby nie spływała na sąsiednie działki.

Jednym ze sposobów, o którym wspomnieliśmy powyżej, jest rozprowadzenie wody po jak największej powierzchni działki. Do tego można wykorzystać system drenażu, do którego najczęściej stosuje się specjalne rury drenarskie o przekroju DN80 lub DN100, które zabezpiecza się żwirem i otulinami, co zabezpiecza zatkanie się drenów ziemią lub gliną. Taki drenaż powinien przebiegać poniżej poziomu posadowienia fundamentów i w odpowiedniej odległości od ścian, tak by odprowadzać wodę z gruntu, a nie doprowadzać jej do konstrukcji. Całość instalacji można też wyposażyć w studzienkę kontrolną, która ułatwia przeglądy i udrażnianie systemu. Połączenie rynien z drenażem musi być jednak szczelne, odporne na zamarzanie i zabezpieczone przed cofaniem się wody, przykładowo poprzez zastosowanie klap zwrotnych. Dzięki temu system będzie działał sprawnie, chroniąc zarówno fundamenty, jak i otoczenie budynku. Do tego trzeba dodać, że taka instalacja pozwali przetransportować zgromadzoną wodę w suche miejsca działki, przykładowo do uprawianych roślin, na trawnik, do ogródka warzywnego, do rabat ogrodowych lub do kwietników ogrodowych. Oczywiście jej montaż wymaga rozkopania ogrodu i sporej ilości prac ziemnych, ale jest to skuteczny sposób zapobiegający zalewaniu gruntu i fundamentów, który w dłużej perspektywie pozwoli na spore oszczędności pieniędzy.

Niestety, drenaż nie w każdym przypadku będzie skuteczny. Czasem bowiem rozprowadzenie wody po terenie może być niewystarczające, zwłaszcza gdy jest ona w dużym stopniu zabetonowana lub ma niewielką powierzchnię. Rozwiązaniem w takim wypadku może okazać się odprowadzenie wody do kanalizacji deszczowej, gdzie przy użyciu rynien deszczówka jest transportowana do osadników, które następnie prowadzą do kanalizacji miejskiej. Musimy jednak pamiętać, że sposób ten ma swoje minusy. W niektórych regionach kraju samorządy pobierają opłaty za wykonanie przyłącza oraz użytkowania kanalizacji deszczowej, a oprócz tego podłączenie się do miejskiego systemu wymaga specjalnego projektu oraz akceptacji przedsiębiorstwa kanalizacyjnego. I to jeszcze nie wszystko, ponieważ korzystanie z miejskiej kanalizacji jest możliwe przede wszystkim w przypadku terenów miejskich i podmiejskich, tak więc nie każdy może sobie pozwolić na taki luksus.

Gromadzenie wody opadowej z rynien niesie ze sobą wiele korzyści zarówno pod kątek ekologicznym, jak i ekonomicznym. W ostatnich latach coraz częściej mierzymy bowiem się z suszami, w wyniku których wiele obszarów naszego kraju pustynnieje, przez co perspektywa problemów z dostarczeniem wody pitnej staje się coraz bardziej realna. W tym może pomóc przekierowanie wody spadającej z dachu do przygotowanych wcześniej zbiorników, którą później można wykorzystać na kilka różnych sposobów. Mowa tutaj między innymi o podlewaniu ogrodu, myciu narzędzi, pracach porządkowych czy zasilaniu systemów nawadniających. Deszczówka jest bowiem pozbawiona chloru, dzięki czemu lepiej sprawdza się do podlewania roślin, a przy tym zmniejsza ryzyko osadzania się kamienia w instalacjach ogrodowych. To powoduje, że gromadzenie wody spływającej z dachu pozwala na wykorzystanie jej do celów, które nie wymagają użycia cennej i drogiej wody pitnej. Jest to więc nie tylko korzystne dla domowego budżetu, ale i ekologiczne, co ma coraz większe znaczenie w kontekście szerzącego się kryzysu klimatycznego. Do tego trzeba dodać, że w momencie gdy na gromadzenie deszczówki zdecyduje się większa ilość osób, zmniejszy się w ten sposób ryzyko lokalnych podtopień spowodowanych niewydolnością systemów odprowadzania gwałtownych opadów, a tym samym uniknie się wielu negatywnych konsekwencji.

Zgromadzoną deszczówkę można wykorzystać na wiele różnych sposobów, które w dłuższej perspektywie czasu pozwolą na sporą oszczędność pieniędzy. Woda opadowa sprawdzi się bowiem między innymi do podlewania uprawianych roślin, trawnika oraz rabat kwiatowych, ponieważ jest miękka i pozbawiona chloru, dzięki czemu jest korzystna dla większości roślin, szczególnie tych wrażliwych na twardą wodę. Dodatkowo, przefiltrowaną deszczówkę można wykorzystać też do napełnienia basenu, umycia samochodu oraz czyszczenia narzędzi i mebli ogrodowych. Z kolei gospodarstwa, które są wyposażone w odpowiednie instalacje, mogą wykorzystać deszczówkę jako szarą wodę, czyli do prania lub spłukiwania toalet, co znacznie obniży rachunki. Oczywiście zawsze można przekierować ją również do zbiornika retencyjnego w postaci niewielkiego stawu lub oczka wodnego w ogrodzie, w których będzie magazynowana jako rezerwa na okres suszy lub intensywnej eksploatacji ogrodu. W ten sposób dzięki możliwości ponownego wykorzystania wody opadowej zmniejsza się obciążenie systemów kanalizacyjnych oraz ryzyko lokalnych podtopień. W efekcie tego deszczówka staje się wartościowym, darmowym zasobem, który przy odpowiednim zagospodarowaniu wspiera zarówno ekologię, jak i domowy budżet.

Najtańszym sposobem na gromadzenie deszczówki jest wykorzystanie naziemnych zbiorników na wodę. Co ważne, w dzisiejszych czasach jest dostępnych wiele pojemników, które świetnie wkomponują się w ogród i będą skutecznie spełniały swoją rolę. Zaliczamy do nich przede wszystkim beczki, które są bardzo częstym wyborem wśród właścicieli działek ze względu na swój stylowy wygląd, a także zbiorniki zwane mauzerami, które wyróżniają się znacznie większą pojemnością, choć wyglądają mniej estetycznie. Oba te rozwiązania sprawdzą się szczególnie w przypadku osób, które regularnie podlewają uprawiane rośliny, trawnik lub ogródek warzywny. Alternatywą dla tych sposobów jest rozwiązanie nieco mniej popularne, ale równie skutecznie, mianowicie wykorzystanie podziemnego zbiornika na deszczówkę. Taki pojemnik sprawdzi się przede wszystkim w przypadku dachów o dużej powierzchni, ponieważ zbiorniki te mogą gromadzić od 2 tysięcy do nawet 10 tysięcy litrów, w zależności od zapotrzebowania. Trzeba tutaj jednak pamiętać, że rodzaj i pojemność zbiornika powinno dobrać się również na podstawie rodzaju gruntu oraz wysokości wód gruntowych. A po jego zamontowaniu, aby skorzystać z wody w nim zgromadzonej, niezbędne jest wykorzystanie pompy oraz systemu filtracyjnego, które przefiltruje deszczówkę i przygotuje ją do użycia.

Alternatywnym sposobem na gromadzenie wody opadowej z dachu, o którym wspomnieliśmy już powyżej, jest przekierowanie jej do zbiornika retencyjnego w postaci oczka wodnego lub niewielkiego stawu. Metoda ta wymaga jednak przemyślanego systemu, który zapobiegnie podmywaniu dna, mąceniu wody oraz przepełnienia. Oznacza to więc, że podstawą będzie zbudowanie odpowiedniego mechanizmu transportującego wodę, który z jednej strony zatrzyma piasek, liście oraz inne zanieczyszczenia spływające z dachu, żeby ochronić folię, pompę i rośliny wodne przed zamuleniem, z drugiej zaś przekieruje ją do akwenu w taki sposób, aby wpadająca do zbiornika woda nie mąciła tej już się w nim znajdującej. Taki efekt można uzyskać prowadząc rurę spustową do oczka wodnego lub stawu z zachowaniem odpowiedniego spadku oraz wyposażając jej wylot w kamienny rozpraszacz, który zmniejszy energię spadającej wody i ograniczy erozję brzegów. Oczywiście trzeba również pamiętać o przygotowaniu przelewu awaryjnego, tak aby podczas intensywnych opadów nadmiar wody mógł bezpiecznie odpłynąć z akwenu, nie powodując zalania okolicznych terenów. Dzięki temu rozwiązaniu możliwe jest wykorzystanie deszczówki do napełnienia przydomowych zbiorników retencyjnych, jednocześnie chroniąc fundamenty budynku i ogród przed nadmiarem spływającej z dachu wody.